Kiến vàng là một loài vật khá phổ biến ở vùng đất Gia Lai, nhưng ít người biết đây là loại thực phẩm rất bổ dưỡng. Hãy cùng Ẩm thực ba miền tìm hiểu Cách làm gỏi đu đủ kiến vàng Gia Lai ngon mát lành 2025 trong bài viết dưới đây nhé!
1. Vài nét về gỏi đu đủ kiến vàng
Là một món ăn khá quen thuộc trong ẩm thực đời thường của người Êđê, đu đủ giã kiến vàng được nhiều người ưa thích bởi sự kết hợp độc đáo giữa các nguyên liệu để tạo nên một món dễ ăn, kích thích vị giác khi thưởng thức. Điểm đặc biệt của món ăn này chính là việc sử dụng kiến vàng để tạo độ chua đặc trưng, mang đến hương vị khác biệt.
Khi làm món đu đủ giã kiến vàng, công đoạn đi bắt kiến vàng có lẽ là công đoạn thú vị và khó nhất. Ở Tây Nguyên, kiến vàng thường làm tổ trên các loại cây như: cà phê, điều, mít, muồng (một loại cây chắn gió, sương muối cho cà phê)…
Người Êđê thường dùng cối gỗ để giã đu đủ.
Người Êđê thường dùng cối gỗ để giã đu đủ.
Loài kiến này bò nhanh và cắn rất đau nên người đi “săn” phải tinh mắt, trèo cây giỏi, thậm chí chịu được cảm giác đau đau, tê tê người khi bị kiến cắn. Người bắt kiến vàng chuyên nghiệp sẽ không lấy những tổ kiến gần nhà ở, bởi những chú kiến ấy sẽ ăn những phế phẩm ô nhiễm không tốt cho sức khỏe, nên họ thường săn tổ kiến ở rẫy xa. Khi bắt kiến, người ta thường bắt cả tổ rồi cho vào bao hoặc thùng mang về để kiến khỏi bò đi mất. Đối với đu đủ, nên chọn những quả đu đủ già, đặc biệt thịt phải còn cứng, nếu tìm được quả có thịt hơi ửng ngả màu vàng thì sẽ đỡ mủ và có vị ngọt ngon hơn. Bên cạnh đó, cần chuẩn bị thật nhiều ớt cho món ăn này, bởi nếu thiếu vị cay nồng của ớt, món ăn sẽ mất ngon, không còn đúng vị.
Sau khi tìm đủ nguyên liệu thì công đoạn chế biến diễn ra khá đơn giản. Đu đủ hái về gọt bỏ vỏ, dùng dao bằm vào phần thịt của quả rồi thái thành những lát mỏng, tiếp đến đem ngâm với nước muối loãng và rửa cho hết mủ. Kiến vàng giũ ra khỏi tổ, rửa sạch bụi bẩn.
Người Êđê thường sử dụng cối gỗ truyền thống giã để món ăn ngon và thấm vị. Đầu tiên là giã muối ớt, có thể cho thêm mùi tàu, lá chanh cùng các gia vị tùy thích như: đường, bột ngọt… sao cho vừa ăn; tiếp đến cho kiến vàng vào rồi sau cùng mới cho từng nắm đủ đủ vào giã lần lượt. Khi giã phải đều tay, sao cho các nguyên liệu trộn đều, hòa quyện vào nhau.
Lúc này, mùi chua của kiến, hương thơm của các nguyên liệu cùng mùi nồng của muối ớt hòa quyện vào nhau tạo nên một mùi vị đặc biệt, kích thích các giác quan, khơi dậy cảm giác thèm ăn khó cưỡng. Vị chan chát, ngòn ngọt cùng độ giòn của đu đủ hòa với vị chua thanh, bùi của kiến vàng, vị cay xè của ớt, vị mằn mặn của gia vị tạo nên một hương vị ngon tuyệt, không lẫn vào vị của bất kỳ món ăn nào cả. Ăn một miếng, lại muốn ăn thêm miếng thứ hai, càng cay lại càng bị cuốn hút, cứ thế đến khi hết thì mới có thể dừng lại.
Món đu đủ giã kiến vàng.
Người Êđê thường ăn Ẩm thực miền Trung món đu đủ giã kiến vàng vào buổi trưa và ăn ngay sau khi chế biến, vì để lâu đu đủ sẽ bị mất đi độ giòn. Đây là một món ăn giải rượu, giải nhiệt rất hiệu quả. Đặc biệt, người Êđê quan niệm, món này phải ăn đông người mới ngon, bởi thế những lúc rảnh rỗi, mọi người lại xúm nhau làm món ăn vặt đu đủ giã này. Khi ấy, mọi người ngồi quây quần, vừa ăn vừa hít hà, trò chuyện. Cứ như thế, từ bao đời, món ăn trở thành sợi dây gắn kết trong mỗi gia đình và cộng đồng người Êđê.
Ngoài món đu đủ giã với kiến vàng với hương vị độc đáo, người Êđê có nhiều cách chế biến khác như đu đủ giã ớt, đu đủ giã me, đu đủ giã cóc, hoặc kết hợp giã xoài với đu đủ để tạo nên những món ăn đậm đà, chua chua, cay cay độc đáo.
Xem thêm: Top 10 đặc sản Lagi Bình Thuận làm quà được khen nức mũi 2025
2. Cách làm gỏi đu đủ kiến vàng Gia Lai ngon mát lành 2025
Đu đủ phải chọn quả vừa chớm chín, hơi ửng ngả màu vàng nhưng còn cứng là ngon nhất. Quả sẽ ít mủ và khi chế biến có vị ngọt ngon. Ngoài đu đủ là nguyên liệu chính, muối ớt không thể thiếu; các nguyên liệu tạo vị chua có thể là cốc, me, chanh, chanh dây, muối kiến vàng, lá giang… Rau thơm có thể dùng ngò gai, lá chanh, lá é…
Me chín có vị chua chua ngọt ngọt thường được sử dụng trong món đu đủ giã
Món ăn này sau khi chế biến xong ăn ngay mới ngon, để lâu đu đủ bị ỉu mất đi độ giòn. Vì vậy, cách chế biến khá đơn giản và nhanh. Đu đủ gọt bỏ vỏ, rửa sạch, dùng dao băm quanh quả đu đủ, rồi thái theo từng lát mỏng, sợi dài như thường cắt nguyên liệu làm gỏi; sau khi cắt xong cho vào ngâm với nước muối pha loãng trong vòng vài phút, vớt ra để thật ráo nước. Ớt xiêm xanh hoặc chín đều được, ngắt bỏ cuống cho vào cối, thêm muối và bột ngọt rồi giã nhuyễn; sau đó cho các loại rau thơm thái nhỏ vào hỗn hợp muối giã nát.
Tiếp tục, người Ê đê cho nguyên liệu tạo độ chua vào giã, có thể chọn me hoặc chanh dây, cốc… Mùi chua và hương thơm của các nguyên liệu giã cùng muối ớt tạo mùi thơm đặc biệt. Hương vị này bay lên mũi làm kích thích các giác quan, khơi dậy cảm giác thèm ăn đến chảy cả nước miếng. Cuối cùng là công đoạn cho đu đủ vào giã, phần đu đủ đã được cắt nhỏ cho lần lượt từng nắm vào cối. Người Ê đê dùng chày giã nhẹ, sao cho các nguyên liệu trộn đều vào nhau; lúc này, có thể nêm nếm lại chút gia vị cho vừa ăn.
Hấp dẫn món đu đủ giã chua cay của người Ê đê
Đu đủ giã chua cay trở thành món đặc sản nổi tiếng của người Ê đê. Người Ê đê coi món này là một phần không thể thiếu trong ẩm thực đời thường. Những lúc rảnh rỗi, gia đình tụ họp, mọi người lại xúm nhau làm món ăn vặt đu đủ giã này. Xung quanh món đu đủ giã chua chua, cay cay, cả nhà ngồi quây tròn vừa ăn, vừa hít hà và rôm rả bao chuyện đời… Cứ như thế, từ bao đời, món ăn trở thành sợi dây gắn kết trong mỗi gia đình và cộng đồng Ê đê.
Xem thêm: Top 10 quán heo quay Măng Đen Kon Tum ngon nhức nách 2025
3. Kiến vàng bao nhiêu calo? Ăn có béo không?
Muối kiến vàng là một loại muối được làm từ con kiến vàng, kiến có chân cao, hình dáng màu vàng. Chúng thường làm tổ ở trên cây, hay thấy ở những vùng núi hay trong rừng. Loại gia vị này đã có rất lâu, nhờ hương vị ngon. Hiện nay, muối kiến vàng được biết đến như là một đặc sản của vùng Tây Nguyên.
Muối kiến vàng có tác dụng gì
Muối kiến vàng đặc sản trong ẩm thực Tây Nguyên
Để tìm được tổ kiến với nhiều con kiến , những người dân phải có kinh nghiệm và thật cẩn thận đi vào rừng. Sau đó, tìm và bắt những tổ kiến. Khi bắt được kiến, là đến công đoạn rang kiến trên chảo nóng. Sau đó, lại tiếp tục loại bỏ phần rác và chất bẩn (nếu có). Cuối cùng là giã những con kiến sau khi rang và cho thêm ít muối, ớt hoặc thêm một ít é trắng. Muối kiến sau khi giã, mang hương vị vô cùng đặc trưng lạ miệng và hấp dẫn. Kiến vàng có vị chua chua, ngây ngấy cộng thêm muối, ớt sẽ là món chấm ngon lạ vị.
Kiến vàng là gì?
Kiến vàng là một loại côn trùng thường xuyên sống trên những tán lá cây cao. Kiến vàng còn có nhiều thành phần dinh dưỡng cao như là chất đạm, các loại acid amin và khoáng chất khác. Đây là loại côn trùng có lợi cho cây trồng và lành tính, không độc hại.
Muối kiến vàng có tác dụng gì?
Kiến vàng bổ sung chất đạm
Trứng kiến vàng mang lại nhiều lợi ích, tác dụng vô cùng vượt trội đối với sức khỏe của con người.
Trứng kiến trong kiến vàng chứa nhiều loại acid amin, chất đạm, vitamin E, A, B1 … Bên cạnh đó, có hơn 30 nguyên tố vi lượng. Nên lợi ích từ kiến vàng rất tốt đối với sức khỏe con người, đặc biệt người già, trẻ em và người bị bệnh.
Ngoài ra, loại côn trùng này còn làm chậm quá trình lão hóa, cải thiện làn da trắng sáng, mịn màng. Thêm vào đó, cũng góp phần cải thiện sinh lý nam, tăng cường sinh lý ở nam giới. Hơn hết, còn có khả năng lưu thông máu dễ dàng, kháng viêm, giảm đau, cung cấp dưỡng chất đến cho cơ thể. Đặc biệt, là giúp xương chắc khỏe, rất tốt cho người bị xương khớp.
Xem thêm: [2025] Quán bánh căn Phan Rang Ninh Thuận nào ngon?
Trên đây Ẩm thực ba miền đã giới thiệu Cách làm gỏi đu đủ kiến vàng Gia Lai ngon mát lành 2025. Comment ý kiến của bạn phía dưới nhé!
