Chỉ còn ít ngày nữa là tới Tết rồi. Hãy cùng Ẩm thực ba miền điểm qua Cách làm mâm cỗ ngày Tết miền Bắc xuân Ất Tỵ 2025 trong bài viết dưới đây nhé!
1. Đặc trưng mâm cỗ Tết miền Bắc
Theo nghệ nhân ẩm thực Phạm Thị Ánh Tuyết, mâm cỗ Tết miền Bắc thường chú trọng hương vị thơm ngon của món ăn, đầy đủ sắc màu tượng trưng bốn mùa trong năm.
Mâm cỗ miền Bắc được bày biện tỉ mỉ, đẹp mắt, tối thiểu cần có 4 bát, 4 đĩa. Điều này tượng trưng cho tứ trụ, bốn mùa, bốn hướng. Những gia đình có điều kiện và thời gian thì có thể làm 6 bát, 6 đĩa, thậm chí 8 bát, 8 đĩa…
Mâm cỗ ngày Tết miền Bắc có nhiều món ăn thơm ngon, đẹp mắt. (Ảnh minh họa: Bách hóa xanh)
Bốn bát gồm: 1 bát chân giò lợn hầm măng lưỡi, 1 bát bóng thả, 1 bát miến và 1 bát mọc nấm thả. Ngoài ra, nhiều gia đình còn chuẩn bị thêm 1 bát su hào thái chỉ ninh kỹ, 1 bát chim hầm để nguyên cả con, 1 bát gà tần. Nhiều gia đình giàu có xưa còn bày bào ngư, vi cá để mâm cỗ thêm đầy đặn, sang trọng.
Bốn đĩa gồm: 1 đĩa thịt gà luộc, 1 đĩa thịt lợn, 1 đĩa giò lụa, 1 đĩa chả quế. Một số gia đình có thể bày thêm đĩa thịt đông, món ăn đặc trưng cho những ngày lạnh ở miền Bắc. Các gia đình cũng có thể bày lên mâm cỗ đĩa giò thủ, đĩa xào hạnh nhân, đĩa cá kho riềng, đĩa nộm su hào hoặc nộm rau cần và nem rán.
Món tráng miệng gồm có: mứt sen, mứt quất, mứt gừng, chè kho… Mỗi món chỉ bày vào một bát hay đĩa nhỏ giúp mâm cỗ Tết đa dạng, hài hòa.
Mỗi món ăn trong mâm cỗ ngày Tết của người miền Bắc đều mang hương vị và ý nghĩa riêng.
Xôi gấc có màu đỏ tươi tượng trưng cho sự may mắn. (Ảnh minh họa: Bách hóa xanh)
Trong đó, xôi gấc có màu đỏ tươi tượng trưng cho sự may mắn, niềm vui đầu năm mới.
Bánh chưng nhân đậu xanh, thịt mỡ được bọc bên ngoài là lớp lá dong cùng dây lạt. Bánh có hình vuông vức tượng trưng cho đất cũng như nền nông nghiệp lâu đời của nước ta. Hương vị béo bùi của bánh chưng giúp mâm cơm ngày Tết thêm tròn vị.
Thịt nấu đông là món ăn đặc trưng của Bắc Bộ. Người miền Bắc thường lựa chọn các loại thịt tươi ngon làm món thịt đông. Thịt đông được ninh nhừ từ thịt heo hoặc thịt gà cùng bì lợn. Thịt được bảo quản trong ngăn lạnh, đông lại thành tảng.
Dưa hành là món ăn giúp bạn chống ngán sau khi dùng các món chứa nhiều dầu mỡ, khó tiêu.
Gà luộc là món ăn quen thuộc trong mâm cỗ ngày Tết miền Bắc. Người miền Bắc thường luộc gà nguyên con để cúng ông bà tổ tiên, sau đó có thể xé hoặc chặt để thưởng thức.
Món canh bóng thập cẩm là món ăn quen thuộc trong mâm cỗ miền Bắc. (Ảnh minh họa: Bách hóa xanh)
Giò lụa, giò thủ cũng là 2 món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ của người miền Bắc. Giò lụa được làm từ thịt heo giã nhuyễn vẫn giữ được vị ngọt từ thịt và gia vị, còn giò thủ được làm từ phần thịt của thủ heo.
Canh bóng thập cẩm cũng là món ăn quen thuộc trong mâm cỗ ngày Tết miền Bắc. Bóng thả đem nấu với rau củ tạo nên một món canh bổ dưỡng và hấp dẫn đến kỳ lạ. Không quá cầu kỳ, món canh bóng thả thập cẩm vẫn tạo được sức hấp dẫn, giúp mâm cơm ngày Tết thêm phần ngon miệng và đầm ấm.
Xem thêm: Các món ăn hàng ngày đơn giản miền Bắc quen mà lạ 2025
2. Cách làm mâm cỗ ngày Tết miền Bắc xuân Ất Tỵ 2025
1Món mặn
Thịt đông
Thịt đông là món ăn quen thuộc không thể thiếu trong mâm cỗ Tết miền Bắc, chỉ có vào vụ đông xuân Bắc Bộ.
Thịt đông có nguyên liệu chủ yếu từ thịt lợn, đa phần là thịt chân giò, ngoài ra còn có bì lợn (da heo) đi kèm với gia vị gồm mộc nhĩ (nấm mèo) và hạt tiêu. Các nguyên liệu được ninh nhừ, sau đó để nguội.
Đây là món ăn nguội, thịt sẽ có màu hơi hồng với khẩu vị mềm, béo, cùng hương thơm từ hạt tiêu, ăn kèm với chén cơm nóng và dưa muối chua thì còn gì bằng.
Thịt đông là món ăn quen thuộc không thể thiếu trong mâm cỗ Tết miền Bắc
Xem thêm Cách làm thịt đông bằng nồi áp suất nhanh, gọn, mềm, trong veo.
Giò chả
Giò chả hay còn gọi là giò lụa, chả lụa được làm từ thịt lợn thăn nạc giã nhuyễn kết hợp với nước mắm ngon, sau đó gói trong lá chuối và đem đi luộc chín.
Đây là món ăn quen thuộc trong mâm cỗ Tết miền Bắc với hương vị thơm mềm, thanh ngọt, giữ trọn vẹn hương vị của thịt, cùng độ giòn dai và màu sắc trắng hồng bắt mắt.
Giò chả có hương vị thơm mềm, thanh ngọt
Xem thêm Cách làm giò lụa truyền thống chuẩn vị, giò chắc, ngon hơn ngoài hàng.
Nem rán
Nem rán hay chả giò, chả ram là món ăn truyền thống miền Bắc, thường được dùng trong các dịp quan trọng, đặc biệt là vào dịp Tết.
Món nem rán với lớp vỏ ngoài giòn tan kết hợp với phần nhân bên trong béo ngậy từ thịt lợn nạc, thịt cua bể hay tôm nõn, nấm hương, mộc nhĩ cùng một số nguyên liệu khác chắc chắn sẽ làm nức lòng bất kỳ ai.
Nem rán phải ăn kèm với chén nước chấm chanh tỏi cay nồng đúng cách thì mới có thể làm dậy lên tất cả hương vị mà nó mang lại.
Món nem rán với lớp vỏ ngoài giòn tan kết hợp với phần nhân bên trong béo ngậy
Xem thêm Cách làm món nem rán thơm ngon cho mâm cỗ ngày Tết.
Gà luộc
Gà luộc là món ăn quen thuộc, không thể thiếu trong mâm cỗ Tết miền Bắc nói riêng và của cả người dân Việt nói chung.
Gà luộc ngày Tết thường sẽ là gà luộc nguyên con để cúng ông bà tổ tiên, sau đó có thể xé nhuyễn hoặc chặt ra để ăn hay làm các món ăn khác.
Theo dân gian, gà luộc để cúng thường là gà trống khỏe mạnh, có mào đỏ tươi, lông mượt, móng khỏe, chân vàng. Khi luộc gà cũng phải buộc để gà có dáng đẹp và bôi nước nghệ để gà được vàng đẹp mắt.
Người ta thường sẽ ưu tiên chọn gà vườn để mang lại hương vị thịt được thanh ngọt và có độ chắc vừa đủ. Thịt gà có thể ăn kèm với lá chanh hoặc muối ớt chanh để mang lại hương vị thơm ngon nhất.
Gà luộc ngày Tết thường sẽ là gà luộc nguyên con
Xem thêm Cách luộc gà ngon, vàng ruộm và không bị nứt da.
Rau xào
Mâm cỗ Tết của người Bắc rất chú trọng hình thức, vì thế phải có đủ các món mặn, món xào, món canh. Rau xào không phải là một món ăn đặc trưng dịp Tết, nhưng lại luôn được người miền Bắc ưu tiên đưa vào mâm cỗ Tết.
Rau xào là món ăn quen thuộc hằng ngày trong mọi bữa cơm. Bạn có thể kết hợp tùy thích các loại rau củ theo sở thích như: giá, măng, cà rốt, nấm hương, cải xanh, đậu phụ, đậu dẹt, súp lơ, cần tây,…
Để món rau xào được đẹp mắt và ngon miệng, bạn nên xào rau trên chảo trũng mỏng với lửa to, đảo đều tay để rau xanh đẹp mắt. Nên để ý tắt lửa khi rau vừa chín tới và không đậy nắp ngay khi vừa xào rau vì sẽ khiến rau bị ngả màu vàng.
Rau xào là món ăn quen thuộc hằng ngày trong mọi bữa cơm
Tham khảo Mẹo xào rau không cần dầu mỡ.
2 Món canh
Canh măng lưỡi lợn
Nguyên liệu dùng để nấu món canh này là phần măng lưỡi lợn-măng non vừa nhú, xẻ ra phơi, nó giống hình lưỡi của con lợn, đặc, chắc và nhuyễn không có sợi xơ. Thịt dùng để nấu canh măng lưỡi lợn có thể là cổ, cánh, chân gà, nhưng thích hợp nhất là chiếc chân giò lợn.
Canh măng lưỡi lợn là sự kết hợp hoàn hảo giữa phần măng lưỡi lợn mềm ngọt, bùi bùi và vị béo ngọt vừa phải của thịt tạo nên một món canh ấm nóng, đậm đà, thanh nhã vào ngày Tết.
Canh măng lưỡi lợn là sự kết hợp hoàn hảo giữa phần măng lưỡi lợn bùi bùi và vị béo ngọt của thịt
Xem thêm Cách ngâm măng khô mau mềm, vừa độ để nấu nồi măng ngon truyền thống cho Tết Nguyên Đán.
Canh miếng nấu măng
Canh miến nấu măng là món canh truyền thống và rất được yêu thích trong mâm cỗ ngày Tết của người miền Bắc.
Món canh là sự kết hợp giữa sự béo bùi của thịt gà, sườn non được hầm vừa chín và hương thơm thanh mát, vị bùi ngọt, dai dai của măng sẽ đem đến cho bạn một cảm nhận vô cùng khó quên.
Còn gì bằng khi được thưởng thức một chén canh nóng hổi, nước dùng ngọt béo cùng vị cay cay của ớt trong không khí se lạnh ngày Tết đúng không nào.
Canh miến nấu măng là món canh truyền thống của người miền Bắc
Canh bóng thập cẩm
Canh bóng thập cẩm là món canh được nấu từ các nguyên liệu như thịt, giò sống, cải xanh, nấm, su hào, đậu Hà Lan,… đặc biệt nhất chính là phần bóng bì. Bóng bì là phần da heo được ngâm mềm và ướp với rượu trắng, gừng, có màu ngả vàng, chế biến được rất nhiều món ăn.
Không phải là món ăn quá cầu kỳ, canh bóng thập cẩm mang lại hương vị thanh ngọt từ thịt, rau củ và vị giòn dai của miếng bóng bì, ăn kèm với chén cơm nóng và các món kho thì đúng là không gì sánh bằng.
Canh bóng thập cẩm mang lại hương vị thanh ngọt từ thịt, rau củ và vị giòn dai của miếng bóng bì
Xem thêm 2 cách làm món canh bóng bì lợn cực ngon, bổ dưỡng.
3 Món ăn kèm
Rau nộm
Món ăn ngày Tết thường nhiều dầu, mỡ, dễ gây cảm giác ngán, do đó rau nộm là một món ăn kèm không thể thiếu giúp kích thích vị giác ăn uống hơn. Bổ sung rau nộm vào mâm cơm ngày Tết để hội tụ đủ sắc, hương, vị trong ngày đầu năm.
Món nộm rất đa dạng, từ các món nộm chay như nộm dưa leo, rau muống, su hào, hoa chuối,… cho đến các món nộm mặn như nộm tai lợn xoài xanh, nộm đu đủ tai lợn,… đều mang đến hương vị thơm ngon khó cưỡng.
Món nộm đu đủ
Bánh chưng
Bánh chưng là món ăn truyền thống vào ngày Tết của nước ta, mang trong mình quốc hồn quốc túy của dân tộc Việt.
Bánh chưng có hình dạng vuông vức, màu xanh lá cây, tượng trưng cho đất, thể hiện lòng biết ơn của con cháu đối với cha ông và đất trời, bắt nguồn từ truyền thuyết về hoàng tử Lang Liêu vào đời vua Hùng thứ 6.
Món ăn thể hiện sự kết tinh của đất trời, là sự kết hợp giữa gạo nếp dẻo, đậu xanh ngọt bùi, tiêu cay nhẹ và thịt mỡ béo ngậy ăn kèm với dưa hành, củ kiệu đã đem đến cho ngày Tết một thứ bánh ngon tròn vị.
Bánh chưng là sự kết hợp giữa gạo nếp dẻo, đậu xanh ngọt bùi, tiêu cay nhẹ và thịt mỡ béo ngậy
Tham khảo 9 mẹo luộc bánh chưng ngon nhất, bánh xanh, chắc, để được lâu.
Xôi gấc
Xôi gấc với màu sắc đỏ cam từ trái gấc sẽ mang đến cho năm mới sự may mắn, sung túc, hạnh phúc theo quan niệm dân gian. Bên cạnh đó xôi gấc còn cung cấp nhiều dưỡng chất giúp cải thiện thị lực và duy trì sắc đẹp. (Theo Wikipedia)
Chính vì vậy, xôi gấc rất được người miền Bắc ưa chuộng chuẩn bị trong mâm cỗ Tết để tiếp đãi bạn bè với mong muốn mang lại cho họ sự may mắn và niềm vui trong năm mới.
Xôi gấc với màu sắc đỏ cam sẽ mang đến cho năm mới sự may mắn, sung túc
Xem thêm Cách nấu xôi gấc ngon, đỏ tưng bừng cho ngày Tết.
Dưa hành
Dưa hành hay hành muối là món ăn kèm ngày Tết được người miền Bắc rất ưa chuộng. Dưa hành là một loại dưa muối dùng nguyên liệu chính là hành củ muối chua theo phương thức lên men.
Món dưa hành ngon đòi hỏi những củ hành phải trắng mịn, nổi vân xanh có độ giòn và vị chua vừa phải. Dưa hành ăn kèm với thịt mỡ, bánh chưng không chỉ kích thích vị giác giúp món ăn tròn vị hơn mà còn tốt cho hệ tiêu hóa.
Thực đơn 2
Xôi gấc
Xôi gấc là món ăn được ưa chuộng trên mâm cỗ Tết của người miền Bắc. Xôi nếp mềm dẻo được nấu chung với hạt gấc cho thành phẩm có màu đỏ tươi tắn, đẹp mắt. Sắc đỏ này tượng trưng cho sự may mắn, tài lộc mà mọi nhà mong cầu trong năm mới sắp đến. Xôi gấc có hương vị thơm ngon, bùi và ngọt nhẹ, rất phù hợp khi dùng chung với các món mặn khác trên mâm cỗ.
xôi gấc
Món xôi gấc trong mâm cỗ ngày Tết miền Bắc (Nguồn: Báo Sức khỏe và Đời sống)
xôi gấc ngày tết
Xôi gấc cho mâm cỗ Tết miền Bắc (Nguồn: Eva.vn)
Gà luộc
Gà luộc là món ăn đơn giản nhưng không thể thiếu trong mâm cỗ truyền thống miền Bắc. Gà thường được luộc nguyên con để cúng ông bà trước, sau đó chặt miếng vừa ăn và bày ra đĩa. Cách chế biến này giúp giữ trọn vẹn hương vị thơm ngon của thịt gà, đồng thời tạo lớp da vàng ruộm giúp mâm cỗ thêm phần đẹp mắt. Một bát muối ớt lá chanh giã nhuyễn sẽ là sự kết hợp tuyệt vời khi dùng chung với món ăn này.
gà luộc
Món gà luộc trong mâm cơm ngày Tết miền Bắc (Nguồn: Đầu bếp gia đình)
gà luộc mâm cỗ
Gà luộc là món ăn trong thể thiếu trên mâm cỗ ngày Tết miền Bắc (Nguồn: Đầu bếp gia đình)
Nem rán
Nem rán là món ăn được nhiều người ưa chuộng trong mâm cỗ Tết cổ truyền miền Bắc. Món ăn này là sự kết hợp hài hòa của các nguyên liệu như: thịt xay, cà rốt, mộc nhĩ, miến,… được gói ghém cẩn thận, đẹp mắt rồi đem đi rán vàng giòn, cho hương vị thơm ngon, hấp dẫn khó cưỡng. Ngoài ra, việc các thành viên trong gia đình quây quần cùng nhau gói nem rán cũng mang đến không khí đoàn viên, đầm ấm đặc trưng mỗi dịp Tết đến xuân về.
nem rán
Nem rán trong mâm cơm cúng ngày Tết miền Bắc (Nguồn: Báo VietnamNet)
nem rán
Món nem rán truyền thống trong mâm cỗ ngày Tết (Nguồn: VnExpress)
Giò chả
Giò chả là món ăn không thể bỏ qua trong mâm cơm cúng ngày Tết miền Bắc. Món ăn này được làm từ thịt heo hoặc thịt bò xay nhuyễn, sau đó gói trong nhiều lớp lá chuối và đem hấp đến khi chín. Giò chả có hương thơm đặc trưng hòa quyện giữa thịt xay, tiêu nguyên hạt và lá chuối, có thể dùng một mình hoặc dùng chung với cơm, xôi, bánh chưng. Món ăn này có thể bảo quản trong tủ lạnh và sử dụng trong vòng từ 7 – 10 ngày.
giò chả
Giò chả trong mâm cơm Tết miền Bắc (Nguồn: Việt Tiệp Food)
chả lụa
Món giò chả truyền thống trong mâm cỗ Tết ở miền Bắc (Nguồn: Việt Tiệp Food)
>> Xem thêm: 15+ các loại chả Tết không thể thiếu trong mâm cỗ người Việt
Dưa hành
Dưa hành là món ăn “giải ngấy” đặc biệt được ưa chuộng trên mâm cỗ Tết miền Bắc. Món ăn này có nguyên liệu và cách làm đơn giản, chỉ cần ngâm hành củ cùng giấm và một vài gia vị khác là bạn đã có ngay món dưa hành chua ngọt, thơm ngon. Giữa một mâm cỗ với các món mặn cá, thịt thì đây chính là món ăn kèm giúp cân bằng và kích thích khẩu vị. Chúng đặc biệt phù hợp khi dùng chung với bánh chưng hay giò chả.
dưa hành
Món dưa hành trong mâm cỗ Tết miền Bắc (Nguồn: VnExpress)
món dưa hành
Dưa hành thơm ngon trong mâm cỗ ngày Tết (Nguồn: Eva.vn)
Canh măng nấu chân giò
Canh măng nấu chân giò là món ăn quen thuộc trên các mâm cỗ ngày Tết miền Bắc. Với không khí se lạnh đầu xuân, còn gì tuyệt vời hơn khi cả gia đình cùng thưởng thức một bát canh ấm nóng, đậm vị. Thịt chân giò được hầm mềm, kết hợp nước canh măng cho hương vị ngọt thanh, đầy hấp dẫn.
canh măng nấu chân giò
Món canh trong mâm cỗ ngày Tết miền Bắc (Nguồn: Đầu bếp gia đình)
canh măng nấu chân giò
Canh măng nấu chân giò truyền thống trên mâm cơm Tết miền Bắc (Nguồn: Đầu bếp gia đình)
Món nộm trộn
Các món nộm trộn có nguyên liệu và cách thực hiện đơn giản nhưng lại mang đến hương vị thơm ngon khó cưỡng trên mâm cỗ ngày Tết miền Bắc. Các loại rau củ như: cà rốt, dưa chuột, xoài, bắp cải tím,… được bào sợi kết hợp tai heo hoặc giò chả cắt nhỏ, sau đó trộn chung với nước mắm chua ngọt. Món ăn này mang đến hương vị tươi mát, ít ngấy, giúp cân bằng khẩu vị cho người dùng.
món nộm trộm
Món nộm thơm ngon trong thực đơn mâm cỗ ngày Tết miền Bắc (Nguồn: Ẩm thực ba miền)
món nộm trộn
Món trộn trong mâm cỗ ngon miền Bắc (Nguồn: Pasgo.vn)
Bánh chưng
Bánh chưng là món ăn không thể thiếu trong mâm cơm cúng ngày Tết miền Bắc. Đây không chỉ là một món ăn thông thường mà còn nét văn hóa thể hiện truyền thống Tết lâu đời của người Việt Nam. Bánh chưng là biểu tượng cho sự hài hòa của trời đất, âm dương, tạo nên cuộc sống đầy đủ, ấm no trong năm mới. Món ăn này có vì mềm dẻo, thơm ngon, phù hợp khi dùng chung với các món mặn khác trong mâm cỗ.
bánh chưng
Bánh chưng – món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ Tết miền Bắc (Nguồn: Hội Đầu bếp Á u)
món chưng mâm cỗ miền bắc
Món ăn truyền thống trong mâm cỗ ngày Tết ở miền Bắc (Nguồn: Báo Sức khỏe và Đời sống)
>> Xem thêm: 11+ cách trang trí mâm bánh chưng đẹp mắt, hấp dẫn nhất
Sườn rim
Sườn rim là món ăn có hương vị thơm ngon, màu sắc đẹp mắt, được ưa chuộng bày biện trong các mâm cơm Tết miền Bắc. Sườn heo non được lựa chọn kỹ càng, chần sơ qua nước sôi rồi đem rim với các gia vị như: đường, muối, hạt nêm, nước mắm,… Thành phẩm có màu cánh gián bắt mắt cùng hương vị mặn ngọt đặc trưng. Món ăn này rất phù hợp khi dùng chung với xôi hoặc cơm trắng.
Xe,m thêm: Cách nấu thịt kho tàu miền Bắc đúng điệu đón Tết Ất Tỵ 2025
3. Ý nghĩa mâm cỗ Tết miền Bắc
Sự giàu có và phồn thịnh: Mâm cỗ Tết thường chứa đựng nhiều món ăn ngon, đa dạng và đẹp mắt, thể hiện sự phồn thịnh, giàu có của gia đình. Điều này cũng tượng trưng cho sự thịnh vượng, may mắn mà gia đình mong cầu trong năm mới sắp đến.
Tượng trưng cho sự hoàn thiện và đầy đủ: Mâm cỗ Ẩm thực miền Bắc thường được bài trí đẹp mắt, nhiều màu sắc. Đồ ăn được bày ra đĩa có hình vòng tròn tượng trưng cho sự hoàn thiện và đầy đủ, không thiếu thốn trong cuộc sống.
Tượng trưng cho nghi lễ cúng tế: Mâm cỗ Tết cũng là nơi thực hiện các nghi lễ cúng tế truyền thống như cúng ông Công ông Táo, cúng tổ tiên, cúng bàn thờ gia tiên,… Điều này thể hiện lòng tôn kính và tri ân đối với tổ tiên, ông bà, đồng thời mong muốn nhận được sự phù hộ để cuộc sống được bình an, hạnh phúc.
Kết nối gia đình: Việc cùng nhau chuẩn bị và thưởng thức mâm cỗ Tết cũng là dịp để các thành viên trong gia đình sum họp, kết nối tình cảm và mối quan hệ với nhau. Mâm cỗ Tết là không gian để chia sẻ niềm vui và những ước ao, dự định trong năm mới.
Xem thêm: 365 món ngon mỗi ngày miền Bắc ai cũng mê 2025
Trên đây Ẩm thực ba miền đã giới thiệu cách làm mâm cỗ ngày Tết miền bắc. Comment ngay ý kiến của bạn phía dưới nhé!
